< Terug naar overzicht

Veiligheidscultuur in Belgische ziekenhuizen zit in de lift

Er tekent zich een positieve evolutie af als het gaat om de veiligheidscultuur in Belgische ziekenhuizen. Dat blijkt uit een benchmarkstudie van de UHasselt-onderzoeksgroep Patiƫntveiligheid.

Aan de recentste veiligheidscultuurmeting (de derde, na de basismeting in 2007 en een tweede meting in 2011) namen 137 Belgische ziekenhuizen deel. Via een gevalideerde, gestandaardiseerde vragenlijst werd bij zorgverleners gepeild hoe zij de veiligheid van de patiënt in hun werkomgeving percipiëren.

“De studie meet dus géén effectieve veiligheidsincidenten met patiënten”, aldus dr. Annemie Vlayen van de UHasselt, die het onderzoek leidde. In totaal namen aan deze meting 51.573 ziekenhuismedewerkers deel – van wie 30.834 verpleegkundigen/hulpen en 4567 artsen. “In de drie metingen van 2007, 2011 en 2015 vergaarden we antwoorden van in totaal 167.400 ziekenhuismedewerkers. De grootste dataset in zijn soort in Europa.”

Ziekenhuismanagement

Een eerste opvallende vaststelling is dat de perceptie over de ondersteuning door het management voor patiëntveiligheid erop vooruitgegaan is. “In algemene ziekenhuizen spreek je, in vergelijking met 2007, van een stijging van 15,2 procent van het aantal positieve percepties. Dit toont dat het management een hogere prioriteit geeft aan patiëntveiligheid – en dat ook zo uitdraagt naar de werkvloer”, constateert Vlayen.

De onderzoekers stelden ook vooruitgang vast rond verschillende belangrijke aspecten van veiligheid op de afdeling. “Leidinggevenden die meer aandacht hebben voor het werken met procedures voor patiëntveiligheid, bijvoorbeeld. Of een betere samenwerking als team en een betere opvolging van verbeteracties.”

Tegelijkertijd toont de studie aan dat er een lage bereidheid is van ziekenhuismedewerkers om incidenten, zoals medicatiefouten, te melden wanneer die binnen een werkomgeving voorvallen. Dat hangt, aldus de onderzoekers, deels samen met de nog vaak heersende ‘bestraffende’ cultuur. “Slechts een derde van de respondenten geeft aan ‘géén angst’ te hebben om dergelijke incidenten te melden. In vele gevallen omdat ze vrezen dat die bewaard worden in het persoonlijke dossier”, aldus Vlayen. “Een ‘shame and blame’-cultuur maakt openheid vaak onmogelijk. Nochtans is die openheid nodig om lessen te trekken.”

Patiëntinformatie

Een ander werkpunt is de onvoldoende bestaffing om de werklast aan te kunnen. Dat is vooral het geval bij verpleegkundigen en ziekenhuisapothekers. “Maar de grootste uitdaging zit in het verbeteren van de overdracht van patiëntgegevens tussen de afdelingen”, vindt Vlayen. “Naast structurele maatregelen, zoals een elektronisch patiëntendossier, ligt de oplossing in een betere en open communicatie over veiligheid, en in een betere afstemming tussen bijvoorbeeld artsen en verpleegkundigen bij het overbrengen van patiënten.”

Een belangrijke ontwikkeling in de ziekenhuizen is het verwerven van een accreditatie, een instrument om de kwaliteit van de ziekenhuiszorg te verbeteren. Veiligheid is daar een expliciet onderdeel van. “Uit onze studie blijkt dat je binnen die geaccrediteerde ziekenhuizen betere percepties hebt over bijvoorbeeld feedback en communicatie rond verbeteracties en meldingen van incidenten. Dezelfde trend is merkbaar bij ziekenhuizen die in een accreditatietraject zitten, zeker als je gaat vergelijken met ziekenhuizen die nog geen accreditatie behaalden of niet in zo’n traject zitten.”

Aan de studie, die de percepties over de heersende veiligheidscultuur in kaart bracht, namen ruim 51.000 zorgverleners en 137 ziekenhuizen deel. Het onderzoek werd gefinancierd door de FOD Volksgezondheid.

Bron: UHasselt

 

Geef als eerste een reactie

Om reacties te kunnen geven moet u inloggen
< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen