< Terug naar overzicht

Debat ‘Generieke Gids’: vloek of zegen voor werkgevers?

HR-dienstverlener Acerta organiseerde het derde online HR Crossroads debat rond het thema veiligheid en gezondheid op de werkvloer.

Al voor de derde keer organiseerde hr-dienstverlener Acerta een online HR Crossroads debat. Deze keer rond het thema veiligheid en gezondheid op de werkvloer. Met de generieke gids reiken de sociale partners van de Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het werk, de Beleidscel van de Minister van Werk en de experten van de FOD Werkgelegenheid een kader aan werkgevers om hen bij te staan tijdens de stapsgewijze heropstart.

Als werkgever wil je er alles aan doen om de veiligheid van je werknemers te garanderen. Hoe ver moet en kan je daarin gaan? Volgende panelleden gingen hierover in dialoog:

  • Prof. Dr. Marc Van Ranst, KU Leuven (virologie)
  • Prof. Dr. Lode Godderis, KU Leuven en IDEWE (arbeidsgeneeskunde)
  • Dr. Miet Vanhegen, KU Leuven en Acerta (arbeidsrecht)
  • Dr. Valérie Vervliet, (co-auteur Generieke Gids, kabinet Muylle en U Antwerpen)
  • Moderator: Kathelijne Verboomen van Acerta’s Kenniscentrum

Leidraad versus inspiratiebron

De gids beschrijft een reeks maatregelen die je als werkgever kan nemen om te zorgen dat je medewerkers veilig en gezond weer aan de slag kunnen. Maar moeten we die regels blindelings volgen? Miet Vanhegen nuanceert: “Sommige regels zijn gewoon niet haalbaar voor je organisatie, terwijl andere niet eens van toepassing zijn. In de gids vind je eerder algemene regels, die sowieso ‘passend’ zijn. Wat passend is voor jouw organisatie, bepaal je in overleg met je CPBW. Ga je voor alternatieve maatregelen, zoals in het ministerieel besluit beschreven staat, dan moeten die dezelfde mate van bescherming bieden.”

Essentiële bedrijven hebben reeds heel wat maatregelen moeten treffen, zodat ze hun activiteiten ook tijdens de piek van de crisis konden verderzetten. “Zij kunnen de gids als inspiratiebron gebruiken om nog betere maatregelen te treffen. Niet-essentiële bedrijven geef ik het advies de gids in eerste instantie als leidraad te gebruiken.”

Sociale dienst en sancties

Natuurlijk kan het wel eens fout lopen. Valérie Vervliet licht enkele cijfers toe: “Tussen 23/3 en 11/5 sijpelden er zo’n 1.523 coronagerelateerde klachten binnen. De sociale diensten zijn vervolgens op 1.417 plaatsen een kijkje gaan nemen. Eerst ontvangen ze een waarschuwing, maar wanneer een onderneming de regels blijft overtreden, kan de inspectie overgaan tot sancties en zelfs een volledige sluiting. Intussen moesten zo’n 50 organisaties de deuren sluiten.”

En hoe zit dat met je medewerkers? “Werknemers moeten zichzelf en hun collega’s voldoende beschermen. Uiteraard moeten ze ook de door jou opgelegde regels nauwgezet opvolgen. Doen ze dat niet, kan je hen sanctioneren.”

Sancties voorkomen of juridisch advies nodig? Contacteer de experts van Acerta

Je organisatie ‘coronaproof’ maken

De thermometer en coronatesten mag je achterwege laten. “Die bieden een vals gevoel van veiligheid”, aldus Marc Van Ranst. “Koorts is niet altijd aanwezig bij een coronabesmetting, en is ook nog eens makkelijk te onderdrukken met medicatie. Wat coronatesten betreft, kan je dit als werkgever simpelweg niet vragen.”

Het lijkt Marc Van Ranst nuttiger om in te zetten op een cultuurverandering: “Wij Vlamingen beschouwen het als een heldendaad wanneer je ziek bent en toch gewoon komt werken. Dit kan niet. Als werkgever moet je je mensen zoveel mogelijk aanmoedigen om thuis te blijven wanneer ze ziek zijn, en als het gaat, om thuis te werken, bijvoorbeeld met een verkoudheid. In het laatste geval voorkom je dat mensen zich zieker gaan veinzen dan ze werkelijk zijn, zodat ze met een doktersbriefje helemaal niet hoeven te komen werken.”

Wat kan je dan wel doen? “Alleszins niet overdrijven met de handgels. Ik zie ze nu overal hangen, en het is echt overkill. Handen worden er ‘raar’ van. We moeten in ieder geval tot een compromis komen. Op kantoor is de contacttijd groter dan thuis, dus moeten we de social distancing regels blijven respecteren.”

ACT om angsten aan te pakken

We bevinden ons middenin een gezondheidscrisis, die ons fysiek en mentaal raakt. “Wat me opvalt is de onzekerheid die bij mensen leeft”, zegt Lode Godderis. “Het ACT-model (Acceptance and Commitment Therapy) kan je hierbij helpen: maak de angsten bespreekbaar en accepteer de situatie zoals die is. We moeten nu eenmaal met COVID-19 leren samenleven. In een volgende fase ga je gepaste maatregelen treffen, waarbij je je werknemers betrekt en afspraken maakt. Op die manier help je hen hun angsten overwinnen.”

En als je werknemer blijft weigeren om te komen werken? Miet vindt dat er een onderscheid tussen risicopatiënten en mensen die uit een algemeen gevoel van angst handelen gemaakt moet worden. “Angst om besmet te worden is geen reden om thuis te blijven en kan dus als ‘werkweigering’ beschouwd worden. Hieraan kunnen juridische gevolgen gekoppeld worden. Maar natuurlijk wil je het zover niet laten komen. Blijf open communiceren over de maatregelen die je treft zodat de drempel om terug te keren verlaagt.”

Valérie merkt overigens op dat de gids stelt dat je bijzondere aandacht moet hebben voor kwetsbare groepen, zoals mensen met chronische aandoeningen, kankerpatiënten en mensen met een beperking. “Geef hen indien mogelijk meer telewerk, zodat ze minder naar de werkvloer moeten komen. Hier geldt de welzijnswetgeving die stelt dat bij alle maatregelen die je neemt, je rekening met deze mensen moet houden.”

Leiderschap in een nieuw ‘normaal’

Volgens Marc Van Ranst, zelf leidinggevende, moet je je in crisistijd uit de naad werken als leider. “Wanneer je je visibel kapotwerkt, zal je merken dat mensen onverwacht hulp komen aanbieden. Ook van andere afdelingen en diensten. Zo leren ze nieuwe dingen, die later zeker nog van pas kunnen komen. Zo kom je hier als team en organisatie sterker uit.”

Het thuiswerken zou hij niet meteen afschaffen. “Het werkt gewoon. Stel je deze crisis eens voor zonder internet. Internet en het goede weer hebben deze periode beter gemaakt.”

Ook Lode Godderis sluit af met een positieve noot: “Als ik een advies mag geven: denk na over het doel. Wat wil je samen bereiken? Vervolgens zijn er een aantal regels die daarop toepasbaar zijn. We leren voortdurend bij en doen nieuwe inzichten op. Durf dus ook optimaliseren. Dat geldt voor de veiligheid van je medewerkers en voor je teamwerking. Wat heb je geleerd, wat werkt, welke energie heeft het gegenereerd? Zodat we back to new business as usual kunnen.”

Een veilige en gezonde werkvloer voor je werknemers? Raadpleeg het relanceplan van Acerta

Lees meer over


< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen